Ders 5
KPSS Sözcük Türleri
İsim, sıfat, zamir, zarf, fiil ve edatların özellikleri
📋Alt Konular
💡Önemli Noktalar
- ★İsimler varlıklara verilen adlardır
- ★Sıfatlar isimleri niteler veya belirtir
- ★Zamirler ismin yerini tutar
- ★Fiiller iş, oluş, hareket bildirir
📖Konu Anlatımı
Sözcük Türleri
Türkçe’de sözcükler görevlerine göre 8 türe ayrılır. KPSS’de sözcük türlerinden 2-3 soru gelmektedir.
1. İsim (Ad)
Varlıklara, kavramlara verilen adlardır. Cümlede özne, nesne veya tümleç görevinde bulunur.
İsim Türleri:
- Varlığa Göre: Somut (masa, kalem) / Soyut (sevgi, korku)
- Sayıya Göre: Tekil (ev) / Çoğul (evler) / Topluluk (ordu)
- Oluşa Göre: Basit (göz) / Türemiş (gözlük) / Birleşik (gözyaşı)
- Özel/Cins: Özel isim (Ankara, Ahmet) / Cins isim (şehir, adam)
2. Sıfat
İsimleri niteleyen veya belirten sözcüklerdir. Sıfatlar tek başına kullanılmaz, mutlaka bir isimle birlikte bulunur.
| Sıfat Türü | Örnek |
|---|---|
| Niteleme Sıfatı | güzel ev, akıllı çocuk |
| İşaret Sıfatı | bu kitap, şu masa, o ev |
| Sayı Sıfatı | üç elma, ikinci sıra |
| Belgisiz Sıfat | bazı insanlar, birkaç gün |
| Soru Sıfatı | hangi kitap, kaç kişi |
⚠️ Sıfat-İsim Ayrımı
“Güzel geldi” → İsim (tek başına)
“Güzel kız geldi” → Sıfat (isimle birlikte)
3. Zamir (Adıl)
İsimlerin yerini tutan sözcüklerdir.
- Kişi Zamirleri: ben, sen, o, biz, siz, onlar
- İşaret Zamirleri: bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar
- Belgisiz Zamirler: biri, bazısı, herkes, kimse
- Soru Zamirleri: kim, ne, hangisi, kaçı
- Dönüşlülük Zamiri: kendi
- İlgi Zamiri: -ki (benimki, seninki)
4. Zarf (Belirteç)
Fiilleri, sıfatları veya başka zarfları niteleyen sözcüklerdir.
| Zarf Türü | Örnek |
|---|---|
| Durum Zarfı | hızlı koştu, güzel yazdı |
| Zaman Zarfı | dün geldi, yarın gidecek |
| Yer-Yön Zarfı | içeri girdi, yukarı çıktı |
| Miktar Zarfı | çok sevdi, az yedi |
| Soru Zarfı | nasıl geldi, neden gitti |
5. Fiil (Eylem)
İş, oluş, hareket bildiren sözcüklerdir. Kip ve şahıs ekleri alır.
Fiil Türleri:
- İş Fiilleri: yaz-, oku-, koş- (özne tarafından yapılır)
- Oluş Fiilleri: sarı-, sol-, büyü- (kendiliğinden gerçekleşir)
- Durum Fiilleri: dur-, kal-, otur- (durum bildirir)
6. Edatlar, Bağlaçlar, Ünlemler
Edat: Tek başına anlamsız, sözcükler arası ilişki kurar.
için, ile, gibi, kadar, göre, karşı, doğru, rağmen
Bağlaç: Cümle veya sözcükleri bağlar.
ve, veya, ama, fakat, çünkü, hem…hem, ya…ya
Ünlem: Duyguları ifade eder.
eyvah, of, ah, vay, bravo
🎯 KPSS İpucu
Sözcüğün türünü belirlerken mutlaka cümle içindeki görevine bakın. Aynı sözcük farklı cümlelerde farklı türde olabilir.